Złoto w obrączkach — próby, kolory i rodowanie

Próba, kolor, rodowanie, pallad — przy obrączkach pada sporo słów, które brzmią technicznie, a w praktyce oznaczają proste rzeczy. Ten przewodnik tłumaczy je po kolei: ile złota kryje się w próbie 375, 585 i 750, skąd biorą się kolory złota i dlaczego białe obrączki pokrywa się rodem.

Co oznacza próba złota?

Czyste złoto jest zbyt miękkie, żeby zrobić z niego obrączkę noszoną codziennie — odkształciłoby się w kilka miesięcy. Dlatego zawsze łączy się je z innymi metalami. Liczba na próbie mówi, ile czystego złota jest w stopie: 585 oznacza 58,5% złota, a pozostałe 41,5% to metale nadające twardość i kolor.

Nie ma próby „lepszej” i „gorszej”. Jest za to zależność, którą warto znać: im więcej czystego złota, tym intensywniejszy kolor, ale i miększy stop. Im więcej domieszek, tym twardsza obrączka, ale kolor jaśniejszy.

Ważne w praktyce: drobne rysy pojawią się na każdej obrączce, niezależnie od próby — to naturalny ślad codziennego noszenia, a nie wada. Po latach tworzą delikatną, matową patynę, którą wiele par lubi. Jeśli wolicie pierwotny blask, wystarczy polerowanie w pracowni.

Więcej o tym, dlaczego na obrączki najczęściej wybiera się próbę 585, piszemy w poradniku Jakie złoto na obrączki — 585 czy 750.

Kolor złota nie zależy od próby

To częste nieporozumienie. Kolor bierze się z tego, jakie metale dołączono do stopu, a nie z tego, ile jest w nim złota. Obrączki o tej samej próbie 585 mogą więc być żółte, białe albo różowe — i wszystkie zawierają dokładnie tyle samo czystego kruszcu.

• Żółte — złoto ze srebrem i miedzią, najbliższe naturalnej barwie kruszcu. Nie wymaga żadnych zabiegów przez całe życie obrączki.
• Białe — złoto z metalami rozjaśniającymi, najczęściej palladem. Zwykle pokrywane rodem (o tym niżej).
• Różowe — z większym udziałem miedzi; im jej więcej, tym cieplejszy, bardziej czerwony odcień.

Jak dobrać kolor do karnacji i pozostałej biżuterii, opisujemy szczegółowo w poradniku Żółte, białe czy różowe złoto.

O różowym złocie warto wiedzieć jedno: przez lata potrafi delikatnie się pogłębić — nabrać cieplejszego, nieco bardziej czerwonego tonu. To zasługa miedzi i zjawisko zupełnie naturalne, porównywalne z patyną na dobrej skórze. Nie jest to ciemnienie ani utrata koloru; wiele osób uważa, że różowe złoto z latami wygląda tylko ciekawiej.

Rodowanie — skąd chłodny połysk białego złota

Złoto z natury jest żółte, więc „białe złoto” to zawsze stop, któremu odbarwiono kolor białymi metalami. Sam stop ma jednak lekko szarawy, ciepławy odcień — dlatego niemal wszystkie białe obrączki pokrywa się rodem: bardzo cienką warstwą metalu z rodziny platyny, która daje charakterystyczny, chłodny i lustrzany blask.

Warstwa rodu jest cienka i z czasem naturalnie się ściera — najszybciej na spodzie obrączki, która stale ociera się o sąsiedni palec. Wtedy spod spodu zaczyna przebijać cieplejszy odcień samego stopu.

To nie jest usterka ani powód do niepokoju. Odnowienie rodowania to prosty, tani i szybki zabieg — obrączka wraca do stanu wyjściowego. W zależności od trybu życia robi się to zwykle co półtora do dwóch lat, czasem rzadziej.

Pallad czy nikiel — dlaczego pytamy o wrażliwą skórę

Do odbarwienia złota na biało można użyć różnych metali. Dwa najczęstsze to pallad i nikiel — i to jedyne miejsce w całym temacie metali, gdzie różnica ma znaczenie zdrowotne, a nie tylko estetyczne.

• Pallad należy do rodziny platyny. Daje naturalnie chłodny odcień i jest przyjazny dla skóry, również tej wrażliwej. Stop z palladem wygląda dobrze także wtedy, gdy warstwa rodu się zetrze, bo sam w sobie jest już jasny.
• Nikiel jest tańszy i również skutecznie odbarwia złoto, ale u części osób wywołuje uczulenia kontaktowe — to jeden z najczęstszych alergenów w ogóle.

W Unii Europejskiej biżuteria mająca długi kontakt ze skórą musi spełniać normy ograniczające uwalnianie niklu, więc sama obecność niklu w stopie nie oznacza automatycznie problemu. Jeśli jednak wiecie, że Wasza skóra reaguje na tańszą biżuterię, zegarki czy zapięcia — powiedzcie nam o tym przy zamówieniu. To najprostszy sposób, żeby uniknąć niespodzianek.

Najczęstsze pytania

Która próba najmniej się rysuje?

375 — ma najwięcej domieszek, więc stop jest najtwardszy. Różnice są jednak subtelne: drobne rysy pojawiają się na każdym złocie, po prostu na wyższych próbach nieco szybciej.

Czy złoto może ciemnieć?

Samo złoto nie. Zmiany dotyczą metali dodanych do stopu, dlatego niższe próby mogą po latach lekko przygasnąć, a różowe złoto pogłębić odcień. W obu przypadkach to powolny proces, a polerowanie w pracowni przywraca pierwotny wygląd.

Jak często trzeba odnawiać rodowanie?

Zwykle co półtora do dwóch lat, ale wszystko zależy od trybu życia i tego, jak często zdejmujecie obrączkę. U części osób warstwa trzyma się znacznie dłużej.

Czy białe złoto bez rodowania jest gorsze?

Nie — jest po prostu nieco cieplejsze w odcieniu, bliższe barwie stali niż lustrzanej bieli. Część par świadomie wybiera ten wygląd, żeby w ogóle nie wracać do tematu odnawiania powłoki.

Mam wrażliwą skórę — co wybrać?

Powiedzcie nam o tym przed zamówieniem, a dobierzemy stop pod Was. Najbezpieczniejszym wyborem jest białe złoto na bazie palladu albo po prostu złoto żółte.

Najlepiej zobaczyć na żywo

Różnice w kolorze i odcieniu między próbami i stopami widać gołym okiem, ale na zdjęciach niemal wcale. W naszej pracowni w Poznaniu możecie przymierzyć obrączki we wszystkich próbach i kolorach, porównać je obok siebie i spokojnie zdecydować. Jak przebiega cały wybór, opisujemy w poradniku Jak dobrać obrączki ślubne.